Tytuł oryginalny: BIRD. The Definitive Visual Guide
Encyklopedia zawiera opisy ponad 1000 gatunków ptaków – od bajecznie kolorowych mieszkańców wilgotnych lasów równikowych przez tłumne stada pingwinów i małpożerne orły do nielotnych papug.

Ciekawe schematy, przepiękne zdjęcia, rysunki i mapy ukazują zarówno piękno, jak i dramatyzm świata ptaków. W książce wyjątkowym gatunkom poświęcono całe strony. W oddzielnych rozdziałach opisano m.in. zachowanie ptaków, ich budowę i biologię, pochodzenie oraz sposoby ochrony zagrożonych gatunków, a także wskazano najciekawsze miejsca na świecie, gdzie można obserwować poszczególne gatunki.

W encyklopedii zamieszczono najnowsze dane na temat klasyfikacji ptaków, rozprzestrzenienia i grożących im niebezpieczeństw, udostępnione przez Birdlite International, wiodącą międzynarodową organizację zajmującą się monitorowaniem i oceną statusu ptaków całego świata. Przy tworzeniu książki wzięło udział słynne amerykańskie towarzystwo ochrony przyrody – Audubon.

Encyklopedia wyróżnia się szatą graficzną – zawiera kolorowe mapy, schematy oraz ilustracje, a także niezwykłe, artystyczne i unikalne zdjęcia poszczególnych gatunków z całego świata.

Książka składa się z 3 głównych części:

• wstęp – budowa i biologia ptaków;
• środowiska – rozmieszczenie ptaków na kuli ziemskiej, zarówno w sensie zoogeograficznym, jak też środowiskowym;
• przegląd gatunków – szczegółowe informacje na temat rzędów, rodzin i wybranych gatunków ptaków.

WSTĘP
W części wstępnej scharakteryzowano cechy fizyczne ptaków, ze szczególnym uwzględnieniem tych aspektów ich budowy i fizjologii, które różnią je od zwierząt. Omówiono także zachowania ptaków, od rozmaitych preferencji pokarmowych i metod żerowania po sposoby porozumiewania się, rytuały godowe, rozród i opiekę rodzicielską. Poświęcono również należytą uwagę ptasim wędrówkom. Ostatnie stronice tej części książki zawierają informacje na temat niebezpieczeństw grożących ptakom i kroków podejmowanym w celu ich ochrony.
Budowa i fizjologia
Szczegółowo omówiono ptasie cechy fizyczne i sposób, w jaki one ewaluowały, by zaspokoić wszelkie potrzeby rozmaitych gatunków, żyjących w najróżniejszych środowiskach.
Lot
Dokonano tu analizy tej podstawowe ptasiej umiejętności, łącznie z zagadnieniami aerodynamiki. Uwzględniono też odmienne sposoby i typy lotu ptaków różnych gatunków.
Zachowania
Omówiono tutaj wszelkie aspekty behawioru ptaków, jak zachowania społeczne, obronne i lęgowe, a także opisano ich wędrówki.
Ochrona
W ostatniej części tego rozdziału przeanalizowano, jak ptaki przystosowują się do warunków życia panujących we współczesnym świecie. Omówiono tu zarówno grożące im niebezpieczeństwa, jak i działania podejmowane w celu ich ochrony.

ŚRODOWISKA
Rozdział ten rozpoczyna się przeglądem krain zoogeograficznych istniejących na kuli ziemskiej oraz opisem przebiegu trwającej zwykle miliony lat ewolucji rozmaitych grup ptaków w odrębnych regionach. Następnie, po przeglądzie głównych typów zamieszkiwanych przez ptaki środowisk, zamieszczono ich szczegółowe opisy, od terenów trawiastych do wsi i miast. Podano tu również informacje na temat wybranych gatunków ptaków, które przystosowały się do panujących w tych środowiskach warunków. Omówiono także ich tryb życia, łącznie z dietą, gnieżdżeniam się i wędrówkami.

PRZEGLĄD GATUNKÓW
Największy rozdział książki poświęcono szczegółowemu przedstawieniu ponad 1200 gatunków ptaków, poczynając od omówienia rozmaitych systemów ich klasyfikacji. Przegląd uszeregowano w porządku systematycznym, od kusaczy i bezgrzebieniowców do wróblowych. Na początku poszczególnych podrozdziałów znajdują się opisy rzędów (a w podrozdziale dotyczącym wróblowych także opisy rodzin), zaś po nich charakterystyki wybranych gatunków ptaków. W większości przypadków są one ilustrowane zdjęciami i mapami zasięgów. Podano także długość i masę ptaków przedstawianych gatunków, a także ich wędrowność i preferowane przez nie środowiska. Określono również – na podstawie Czerwonej Listy Zagrożonych Gatunków Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) – status większości gatunków znajdujących się w niebezpieczeństwie. Przegląd gatunków wzbogacono ilustrowanymi wstawkami dotyczącymi najważniejszych światowych ostoi ptaków.
Charakterystyka gatunków
Przedstawiono tu poszczególne gatunki ptaków. Wszystkie charakterystyki zawierają opis i mapę zasięgu, a w większości przypadków również zdjęcie danego ptaka.
Status
Jeśli charakteryzowany gatunek figuruje na Czerwonej Liście IUCN jako krytycznie zagrożony lub narażony na wyginięcie, informacja ta została podana pod listą środowisk.
Wprowadzenia do rzędów i rodzin ptaków
Scharakteryzowano tu wszystkie rzędy, a w obrębie wróblowatych także rodziny ptaków. Omówiono też wspólne cechy fizyczne i behawioralne danej grupy.
Ważne ostoje
Na świecie istnieją miejsca słynące zarówno z bogactwa gatunkowego, jak też z ogromnej liczebności gromadzących się w nich ptaków niektórych gatunków. W tym miejscu pokazano więc reprezentatywny wybór tych miejsc na całej kuli ziemskiej. Inne miejsca godne uwagi opisano w panelach zamieszczonych pośród charakterystyki gatunków.

Polskie tłumaczenie i adaptacja (publikacja na licencji brytyjskiego wydawnictwa Dorling Kindersley) powstało we współpracy z najwybitniejszymi polskimi ornitologami. Książka rekomendowana przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków.

Tłumaczami i konsultantami encyklopedii są zoologowie ornitolodzy z wykształcenia i pasji, byli lub obecni pracownicy naukowi, doświadczeni tłumacze: dr Henryk Garbarczyk, prof. Maciej Gromadzki, dr Tomasz Mazgajski, dr Łukasz Rejt oraz Andrzej Kruszewicz – dyrektor Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Warszawie, weterynarz, autor i tłumacz wielu publikacji o ptakach.

Opinia o książce:

Encyklopedia "Ptaki" wypełnia wieloletnią lukę w polskiej literaturze ornitologicznej. Książek o rozpoznawaniu ptaków – gatunków krajowych lub europejskich – mamy w księgarniach bez liku. Mamy cieszące się dużym zainteresowaniem atlasy poświęcone ptakom świata, dwutomowe dzieło o życiu gatunków krajowych, ale nadal brakuje nowoczesnego podręcznika ornitologii ogólnej. Do chwili ukazania się tej książki brakowało także kompleksowego, wydanego w języku polskim, opracowania poświęconego biologii i różnorodności ptaków świata.

Na encyklopedię czekali nauczycieli biologii, środowiska akademickie, a przede wszystkim miłośnicy ptaków. Zapewne ci ostatni będą najliczniejszymi nabywcami tej publikacji. Zwłaszcza im życzę miłej lektury, tym milszej, że nie wynikającej z obowiązku edukacyjnego, ale z własnej pasji.

(Dr Andrzej G. Kruszewicz, Dyrektor Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Warszawie, założyciel Ptasiego Azylu, autor i tłumacz wielu publikacji z dziedziny ornitologii)